Ο δε τόπος… ελαιοφόρος

Η παρουσία της ελιάς στην Πελοπόννησο

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΟΜΙΛΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

«Αν είσαι Πελοποννήσιος και μάλιστα διατηρείς έντονα βιώματα και θύμησες από την ύπαιθρό της, που ίσως και να τις διατηρείς ζωντανές, παλεύοντας ακόμη σε κάποιο πατρογονικό ή επίκτητο λαχίδι γης, τότε μπορείς να εννοήσεις το ερώτημα που θα σου θέσω και χωρίς δυσκολία να τ’ απαντήσεις. Τι είναι τούτο που θα μπορούσε να χαρακτηρίσει τον τόπο της Πελοποννήσου, ποιο πράγμα θα τη συμβόλιζε αντιπροσωπευτικά και επάξια, θα ’ταν η σφραγίδα και το σημάδι της χωρίς περίσκεψη, ενδοιασμό και δεύτερη σκέψη; Δε νομίζω να λάθευα, αν έβαζα την ελιά σαν απόκριση δική μου, όσο και των άλλων γηγενών του τόπου. Ακόμη και σε όποιους τόπους της τα λεμονοπορτόκαλα και τα αμπέλια στριμώχνουν την ελιά στα άκρα ή της αφήνουν λίγες νησίδες χώρου να κατέχει, ακόμη, το χειρότερο, όπου ο τραχύς ορεινός της χαρακτήρας δεν της παρέχει φιλοξενία, όμως αυτή ως δέντρο και καρπός μπορεί και αφήνει ανεξίτηλο το στίγμα της…
Διαχρονικά η ελιά, από τα μακρινά προϊστορικά χρόνια μέχρι και την ύστερη αρχαιότητα, τα χρόνια μεταίχμιο στο πέρασμα για το Βυζάντιο, παραμένει σύμβολο με πανίσχυρη, όσο και πασίδηλη αξία, σχεδόν ένα «ψευδο-λαλούν σύμβολο» σε τόπο που ’χει για σχήμα -αυτό κι αν είναι αξιοσημείωτο- το φύλλο ενός άλλου δέντρου, πλατάνι λένε οι περισσότεροι ακολουθώντας τον Στράβωνα, αμπέλι ορισμένοι, πιστοί αυτοί οι τελευταίοι στον Στέφανο Βυζάντιο… Έχουμε να κάνουμε επομένως με μια αδιατάρακτη, όσο και άρρηκτη διαχρονικά σχέση Πελοποννήσου και ελιάς, ώστε η δεύτερη να προβιβάζεται σε σύμβολο της πρώτης…»

Γιάννης Α. Πίκουλας